Nie tego szukasz? Skorzystaj z wyszukiwarki:
Przedstawione w naszym serwisie informacje mają charakter ogólny. W indywidualnych przypadkach mogą one nie mieć zastosowania. Przed podjęciem decyzji zalecamy sięgnąć bezpośrednio do źródeł prawa lub skorzystać z pomocy specjalisty. Przedstawione informacje opisują sytuację prawną w momencie tworzenia tego dokumentu. Nie ponosimy odpowiedzialności za skutki wykorzystania podanych niżej informacji, w szczególności jeśli okazałyby się one niedokładne lub nieaktualne.
Jeżeli któryś z linków nie działa, uprzejmie prosimy
powiadomić nas o tym.
Numer identyfikacyjny PPS
Pierwszą formalnością, jaką należy wypełnić po przyjeździe do Irlandii, jest uzyskanie numeru identyfikacyjnego PPS (Personal Public Service Number). Jest on niezbędny do prawidłowego rozliczenia podatków i składek na ubezpieczenie społeczne. Numer uzyskuje się w biurze Social Welfare.
Znajdź najbliższe biuro Social Welfare (j. ang.)
Do uzyskania numeru należy mieć ze sobą:
- Paszport
- Dowód posiadania adresu (list od właściciela mieszkania, rachunek za telefon wystawiony na nasze nazwisko, irlandzkie prawo jazdy)
PPS zostanie przysłany pocztą na nasz adres w Irlandii.
Więcej na temat numeru PPS (j. ang.)
Oficjalna broszura na temat PPS (j. ang.)
Dodatkowe informacje można również znaleźć w wyszukiwarce irlandzkiej tutaj szukając po odpowiednim słowie kluczowym.
do góry
Safe Pass
Safe Pass to jednodniowe szkolenie z zasad BHP, obowiązkowe dla osób zamierzających pracować w budownictwie lub mieć wstęp na plac budowy. Koszt szkolenia to około 100 euro. Bez
Safe Pass nie można rozpocząć pracy. Organizacją szkolenia zajmie się pracodawca i nierzadko pokrywa koszty szkolenia.
Więcej na temat Safe Pass na stronach FAS (j. ang.)
Dodatkowe informacje można również znaleźć w wyszukiwarce irlandzkiej tutaj szukając po odpowiednim słowie kluczowym.
do góry
Konto bankowe
Do założenia konta bankowego konieczne są dwa dokumenty tożsamości (paszport i dowód osobisty lub prawo jazdy), list od pracodawcy i dowód posiadania adresu w Irlandii
(proof of address). Dowodem takim jest np. rachunek telefoniczny wystawiony na nasze nazwisko lub umowa najmu. Jeżeli możemy dostarczyć
proof of address, można poprosić pracodawcę o pomoc; banki często zezwalają na otwarcie rachunku, jeżeli pracodawca dostarczy i potwierdzi bankowi pewne informacje.
Dodatkowe informacje można również znaleźć w wyszukiwarce irlandzkiej tutaj szukając po odpowiednim słowie kluczowym.
do góry
Podatki
Legalne zatrudnienie w Irlandii wiąże się z płaceniem podatków w tym kraju. Zaliczki na podatek będzie potrącał pracodawca wraz ze składkami na ubezpieczenie społeczne PRSI i składką zdrowotną. W dużym przybliżeniu można przyjąć, że potrącenia wyniosą około 20%. Wysokość potrącenia zależy od posiadanych ulg podatkowych.
Certyfikat Ulg Podatkowych (Certificate of Tax Credit). Każdy pracownik przy podejmowaniu pierwszej pracy powinien uzyskać z urzędu podatkowego (Revenue) Certyfikat Ulg Podatkowych i przedstawić go swojemu pracodawcy. Uzyskanie go leży przede wszystkim w interesie pracownika. Bez tego certyfikatu pracodawca, począwszy od drugiego miesiąca pracy, będzie musiał potrącać znacznie większe zaliczki na podatek (Emergency Basis of Tax). O certyfikat można wystąpić pod warunkiem posiadania numeru PPS, dlatego bezzwłoczne wystąpienie o ten numer jest tak ważne. Podanie wydanie certyfikatu składa się na formularzu 12A. Pracodawca będzie służył pomocą przy przygotowaniu i złożeniu formularza. Numer PPS trzeba uzyskać osobiście.
Więcej o numerze PPS
Pobierz formularz 12A (j. ang.)
Irlandzkie formularze podatkowe po polsku
Po zakończeniu pracy u danego pracodawcy otrzymamy dokument P45, zawierający zestawienie zapłaconych podatków i składek. Dokument ten będzie potrzebny przy rozpoczęciu pracy u nowego pracodawcy, aby ten mógł odprowadzać zaliczki na podatek w normalnej wysokości. W przeciwnym wypadku pracodawca będzie musiał potrącić nam wyższy podatek
(Emergency Basis of Tax).
Druga praca. W przypadku podjęcia dodatkowej pracy (u innego pracodawcy) należy o tym poinformować obydwu pracodawców w celu wystąpienia o nowe Certyfikaty Ulg Podatkowych dla każdego pracodawcy. Pozwoli to na dalsze wykorzystywanie ulg podatkowych. W przeciwnym wypadku, drugi pracodawca będzie potrącał zawyżony podatek (Emergency Basis of Tax).
Na koniec roku kalendarzowego pracodawca wystawi zestawienie roczne P60. Jeżeli już nie pracujesz w danym miejscu, pracodawca wyśle P60 pocztą - zadbaj, aby znał Twój aktualny adres.
Jeżeli pracodawca nie wystawił P45 (po zakończeniu pracy) i P60 (po zakończeniu roku podatkowego), należy się o nie upomnieć. Są to bardzo ważne dokumenty i należy je starannie przechowywać.
Oferty pracy zawierają zazwyczaj pensje brutto. W Internecie można znaleźć kalkulatory wyliczające wysokość kwoty netto.
Przykładowy kalkulator na rok 2006 (j. ang.)
W Irlandii obowiązuje dwustopniowa skala podatkowa. Podatek wynosi 20% dochodu, dochody powyżej progu podatkowego opodatkowane są stawką 42%. Każdemu pracownikowi przysługuje ulga podatkowa i kwota wolna od podatku. Najbardziej aktualne informacje na temat obowiązujących stawek podatkowych, progów, kwot wolnych od podatku, ulg
(tax credits) oraz wysokości składek na ubezpieczenie społeczne PRSI i zdrowotne można znaleźć na stronach internetowych
Revenue (j. ang.).
Aktualne stawki podatkowe (j. ang.)
W wielu przypadkach, podatki zapłacone przez Polaków w Irlandii mogą zostać zwrócone. Wymaga to złożenia zeznania podatkowego i wystąpienia o zwrot podatku. W takiej sytuacji najwygodniej jest skorzystać z usług wyspecjalizowanych firm, które przygotowują roczne zeznania podatkowe, gwarantują poprawne wypełnienie wniosków i wykonują wszelkie czynności za nas.
Złóż zeznanie i odzyskaj podatek
Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Irlandią zwalnia z opodatkowania w Polsce dochody osiągane przez Polaków w Irlandii z pracy najemnej i świadczenia usług. Od zarobionych w Irlandii pieniędzy nie płacimy więc już podatku w Polsce.
Pobierz umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską i Irlandią
Uwaga. Zwolnienie dochodów uzyskanych za granicą – mające zastosowanie dla Polaków pracujących w Irlandii - nie obowiązuje w odniesieniu do wszystkich krajów i każdego rodzaju dochodu. W miejsce zwolnienia może być przyjęta zasada opodatkowania danego dochodu w Polsce przy jednoczesnym zaliczeniu podatku zapłaconego za granicą na poczet podatku krajowego. Taka zasada obowiązuje na przykład przy osiąganiu przez Polaków dochodów z pracy w Zjednoczonym Królestwie. Jeżeli więc pracujesz w Irlandii Północnej, dochód z pracy powinien być opodatkowany w Polsce.
Więcej na temat opodatkowania dochodów z pracy w Zjednoczonym Królestwie
Większość aktów prawnych regulujących zasady opodatkowania dochodów można znaleźć w Internecie na stronach
Ministerstwa Finansów oraz
Revenue (j.ang.).
Dodatkowe informacje można również znaleźć w wyszukiwarce irlandzkiej tutaj szukając po odpowiednim słowie kluczowym.
do góry
Ubezpieczenie społeczne
Składki na ubezpieczenie społeczne (PRSI) w Irlandii są potrącane przez pracodawcę z pensji.
Zobacz aktualną wysokość stawek PRSI (j. ang.)
Okres pracy w Irlandii jest wliczany do stażu pracy. Nie ma potrzeby odprowadzania dodatkowych dobrowolnych składek na ZUS, aby zachować uprawnienia emerytalne. Praca w Irlandii w niczym nie pogarsza naszej sytuacji z punktu widzenia ubezpieczenia społecznego.
Okres pracy za granicą w obrębie UE zawsze wlicza się do stażu pracy w Polsce, w związku z tym praca w innym kraju UE nie opóźni momentu, w którym nabędziemy prawa do emerytury. Sumowaniu podlegają wszystkie okresy pracy w każdym z krajów UE.
Jeżeli pracowaliśmy w danym kraju UE łącznie dłużej niż rok, a nasz łączny, zsumowany staż pracy we wszystkich krajach UE (w tym w Polsce) jest wystarczający do uzyskania emerytury w tym kraju, nabywamy prawo do uzyskania emerytury również z tego kraju. Emerytura będzie wypłacana w części odpowiadającej okresowi, w którym składki były odprowadzane w tym kraju.
Jeżeli nie pracowaliśmy w danym kraju dłużej niż rok, okres pracy w tym kraju zostanie nam zaliczony do emerytury na takich samych zasadach, jakbyśmy w tym czasie pracowali (wykonywali działalność gospodarczą) i odprowadzali składki w Polsce.
Oznacza to, że pracując np. 25 lat w Polsce i 20 lat w Irlandii, uzyskujemy w obydwu krajach prawo do emerytury, jakie przysługuje osobie posiadającej 45 letni staż pracy - w odpowiedniej części. Warunkiem jest również osiągnięcie obowiązującego w danym kraju wieku emerytalnego. Z każdego z tych krajów będziemy otrzymywać część emerytury.
Emerytury muszą być wypłacane na tych samych zasadach, na jakich wypłacane są one obywatelom państwa, z którego otrzymujemy emeryturę. Nie jest dopuszczalna dyskryminacja obywateli innych krajów ani odmienne traktowanie własnych obywateli mieszkających w innym kraju.
Należy pamiętać, że przyznanie emerytury nie musi następować automatycznie i konieczne może być wystąpienie do danej instytucji ubezpieczeniowej o wypłatę emerytury. Obecnie instytucją odpowiedzialną za wypłatę emerytur w Irlandii jest
Department of Social and Family Affairs (j. ang.). We własnym interesie należy przechowywać wszystkie dowody opłacania składek ubezpieczeniowych za granicą (dowody wpłaty, dokumenty wystawiane przez pracodawcę). Więcej informacji na ten temat w języku polskim znaleźć można na stronach
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Dodatkowe informacje można również znaleźć w wyszukiwarce irlandzkiej tutaj szukając po odpowiednim słowie kluczowym.
do góry
Leczenie
Osoby pracujące w Irlandii lub osoby wykonujące wolne zawody (samozatrudnienie), dla których podstawowym (obecnym) miejscem pracy (wykonywania działalności) jest Irlandia, mają takie same uprawnienia do darmowych lub częściowo odpłatnych usług lekarskich, jak obywatele Irlandii. Nie dotyczy to osób poszukujących pracy - w momencie korzystania z opieki medycznej trzeba być zatrudnionym. Jeżeli więc jedziemy do pracy w Irlandii, nie ma potrzeby uzyskiwania dodatkowych zaświadczeń w Polsce.
Przed wizytą u lekarza trzeba zarejestrować się w lokalnym oddziale Służby Zdrowia
(HSE - Heath Service Executive), skąd dostaniemy skierowanie do odpowiedniego lekarza świadczącego usługi w ramach Powszechnej Służby Zdrowia
(GMS - General Medical Services). Konieczne będzie udokumentowanie zatrudnienia. HSE wyda Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego
(EHIC - European Health Insurance Card).
Znajdź lokalny oddział HSE (j. ang.)
Wiele świadczeń medycznych jest bezpłatnych (wyłącznie w publicznej służbie zdrowia), niemniej jeżeli zgodnie z przepisami irlandzkimi dana usługa jest odpłatna lub częściowo odpłatna, również będziemy musieli zapłacić. Zgłoszenie się do szpitala bez skierowania z HSE kosztuje 55 euro. Należy się przygotować również na odpłatność za inne usługi medyczne. Wiele szpitali i praktyk lekarskich świadczy zarówno usługi w ramach Powszechnej Służby Zdrowia (GMS) jak i prywatnie. Zawsze trzeba się upewnić, czy usługa świadczona jest w ramach GMS. Lekarzowi należy wyjaśnić, że chcemy skorzystać z leczenia na podstawie przepisów Unii Europejskiej.
Opieka medyczna dla członków rodziny. Darmową opieką objęci są również małżonkowie i dzieci. Istnieje również możliwość objęcia ubezpieczeniem członków rodziny, którzy pozostali w Polsce. Stosowne dokumenty wydaje lokalny oddział HSE.
Jeżeli jednak jedziemy np. w celach turystycznych, w poszukiwaniu pracy, jako
au pair zatrudnieni jesteśmy przez pracodawcę polskiego, który wysyła nas w delegację (nie należy mylić z sytuacją, gdy za pośrednictwem polskiej agencji podejmujemy pracę u pracodawcy zagranicznego), aby uzyskać prawo do opieki zdrowotnej za granicą musimy zaopatrzyć się w Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) -
European Health Insurance Card, która w roku 2006 (EKUZ) zastąpiła wcześniej używane formularze E 110, E 111, E 119 i E 128. Jeżeli nie uzyskamy karty EKUZ przed wyjazdem, to może się okazać, że będziemy zmuszeni samodzielnie opłacić koszty leczenia, co nie zamyka jednak możliwości uzyskania późniejszej refundacji po powrocie do Polski.
Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronach
Narodowego Funduszu Zdrowia.
Uzyskana w Irlandii Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego może się przydać również, gdy pracując w za granicą, udajemy się z wizytą do kraju.
Prawo do opieki medycznej w Irlandii (j. ang.)
Dostęp do publicznej służby zdrowia wiąże się z pewnymi uciążliwościami i czasem bywa utrudniony, dlatego niekiedy lepiej zapłacić i skorzystać z prywatnego leczenia. Istnieje możliwość wykupienia prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego, usługi te są dobrze rozwinięte. Dwie największe firmy sprzedające te ubezpieczenia to
Vhi Healthcare (j. ang.) i
BUPA (j. ang.).
Dodatkowe informacje można również znaleźć w wyszukiwarce irlandzkiej tutaj szukając po odpowiednim słowie kluczowym.
do góry
Prawa pracownicze
Polacy pracujący w Irlandii posiadają takie same prawa jak obywatele irlandzcy. Prawo zapewnia pracownikom szereg przywilejów, związanych z czasem pracy, wynagrodzeniem, okresem wypowiedzenia czy standardami pracy.
Każda osoba pracująca w Irlandii ma zapewnione prawem wynagrodzenie za wykonaną pracę nie niższe niż określona stawka za godzinę pracy - Krajowa Płaca Minimalna
(NMW - National Minimum Wage).
Zobacz aktualne stawki płacy minimalnej (j. ang.)
Każdemu pracownikowi pracującemu w pełnym wymiarze godzin przysługuje prawo do płatnego urlopu. Pracownik ma prawo do otrzymania warunków zatrudnienia na piśmie, w ciągu dwóch miesięcy od podjęcia pracy. Instytucją nadzorującą przestrzeganie praw pracowniczych jest
Ministerstwo Przedsiębiorczości, Handlu i Zatrudnienia (j. ang.) (Department of Enterprise, Trade and Employment). Infolinia praw pracowniczych: (01) 631 3131, dla dzwoniących spoza Dublina - 1890 201 615.
Dodatkowe informacje można również znaleźć w wyszukiwarce irlandzkiej tutaj szukając po odpowiednim słowie kluczowym.
do góry
Koszty utrzymania
Jednoosobowy pokój w Dublinie kosztuje przeciętnie około 400 euro. Poza stolicą jest zazwyczaj taniej. Wynajęcie mieszkania to wydatek rzędu 1000-2000 euro miesięcznie. Najtańsze restauracje oferują posiłki już od 6 euro. Najtańsze zakupy można zrobić w supermarketach; ceny żywności są średnio 30-50% wyższe niż w Polsce.
Dodatkowe informacje można również znaleźć w wyszukiwarce irlandzkiej tutaj szukając po odpowiednim słowie kluczowym.
do góry
Prawo pobytu
Wjazd do Irlandii odbywa się wyłącznie na podstawie paszportu lub dowodu osobistego. Polacy mogą przebywać czasowo na terenie Irlandii bez konieczności uzyskania dodatkowych zezwoleń, a dłużej, jeśli posiadają źródło utrzymania.
Więcej na temat migracji do Irlandii (OASIS) (j. ang.)
Dodatkowe informacje można również znaleźć w wyszukiwarce irlandzkiej tutaj szukając po odpowiednim słowie kluczowym.
do góry
Nie tego szukasz? Skorzystaj z wyszukiwarki:
